Domain (alanadı) sözcüğünü şimdilik bir yana bırakırsak, cambazlık* kavramını, genelde bilgisayar cambazlığı anlamına indirgenmiş olduğunu görüyoruz. Cambazlık* aslında Google’ın da yanlış bellediği gibi bilgisayar sistemlerindeki güvenlik açıklarını deşmekten öte, bir sistemi “kurnaz ve zekice numaralar”la (clever trick) aşmak demektir. Bilgisayar cambazlığı bunun bir çeşidi; ama tamamı değil. Eğer kendinizden çok daha büyük bir güce karşı onun zaaflarını kullanarak mücadele ediyorsanız bu yönteme ihtiyaç duyarsınız. Aikido, bu mantıkta bir dövüş sanatıdır. Karşı tarafın gücünü yine karşı tarafı alt etmek için kullanırsınız.
Kimsenin aklına gelmeyen bir yolla amacınıza ulaşmışsanız bu da sizi hayat cambazı* yapar. Mesela Cem Yılmaz sahnenin, hükumetler hukukun, Picasso kendinden önceki akımların, Hitler Avrupa’nın, şiirdeki Garip akımı da divan edebiyatının cambazıdır*… İyisi var kötüsü var sözcüğün anlamını bu kadar genişlettikten sonra konumuza dönelim: alanadı cambazlığı. Mesela pepsi.com yerine pep.si kullanmak.
Domain Analizini İyi Yapmak
Mesela Slovenyadasınız ve “Pep” adında bir çorap firmanız var. Alanadı olarak size en uygunu .si çünkü Slovenya’ya tahsis edilen uzantı bu, yani çorap firmasının web adresi pep.si olacak, kısa ve sade; ancak çokuluslu kapitalist bir firma erken davranıp da bu alanadını almamışsa. Genelde .edu .gov .com.tr gibi domain eklerini almak için belge gerekiyor. Com.tr için, güven ihtiyacı duyan firmalar dışında kim uğraşır ki, .com boştaysa uğraşmaya değmez. Bu yüzden Slovenya çoğu domain dağıtıcısı gibi belge istemiyor, bu yüzden dünyadaki herhangi biri de bu eki kolayca alabiliyor. Şanssız çorap firmasına da pep-corap.com gibi alternatif çözümler kalıyor.
Gördüğünüz gibi insan doyumsuz bir varlık, com yazmak bile fazla geliyor; fakat bu aynı zamanda 4 byte’lik bir bilgeden de tasarruf demek. Twitter’ın 140 karakter sınırlamasından dolayı değerli olan bit.ly, goo.gl gibi URL kısaltma yöntemleri var. Bu konuyu hafife almayın. Kısaltılmış linkleri kullanarak insanlar para da kazanıyor. Bence zaman kaybı, ancak günde binlerce ziyaretçi ağırlayan siteler için kazançlı olabilir.

İnternette, en iyi alanadı (domain name) seçme ile ilgili 9 altın kural listesini belki görmüşsünüzdür. (Kaynak: prothemedesign.com) Bu kurallar hâlâ geçerli; ancak şimdi biraz değişti. Gelin birlikte yorumlayalım.
1. Eşsiz olsun: Artık standart oldu, önceki yazılarda verdiğim ayevrenkenti.com örneğini hatırlayalım: Evrenkent fikri “eşsiz”di evet. Siteyi kurduğum zamanlar Oktay Sinanoğlu’nun yükseliş dönemine denk geliyordu beni de büyülemişti.
2. Anahtar sözcükleri de içersin: Anahtar sözcüğümüz “ay”
3. Akılda kalıcı ve Esprili olsun: İşte espiri konusunda sıkıntılarımız var. Mesela “anneyiz.biz” ve “gayet.net” çok daha esprili.
4. Okuması ve Yazması kolay olsun: Eh yani. ayevrenkenti.com yerine aykenti.com çok daha iyi, ayokulu.com da iyi neden aklıma gelmediyse. Sanırım okul diyince aklıma “lise” geliyordu ıyyy…
5. KISS Kuralı (Keep it simple, stupid!): Yani kibarca diyor ki sade olsun: İyi diyorsun hoş diyorsun da dünyada boşta 6 harfli alanadı kalmadı. Hepsi fırsatçı domain yatırımcıları tarafından kapışıldı.
6. Marka içerecek mi karar verin: Anahtar sözcüğü buna göre seçiyoruz ya zaten.
7. Pek bilinmeyen sözcüklerden kaçının: İşte en büyük hatam, “evrenkent” ne ya? Kaç kişi biliyor? Semt ismi gibi. Eskiden kulağa hoş geliyordu, “bilgisayar” gibi tutar diyordum ama… neyse… bu dil felsefesi konusunu başka bir mecrada tartışırız.
8. Yeni sözcük türetmeyin: İcat çıkarmayın der gibi; fakat ben bu maddeye katılmıyorum. Bu maddeyi “gelecekte trend olacak anahtar sözcükleri öngörmeye çalışın” diye düzeltebiliriz. Tabii, ben göremedim o ayrı.
9. Noktalama kullanmayın: Yok yine katılmıyorum. Kullanalım; ama hangisini. Mesela “nokta” zaten kafadan var. Ayrıca google – “tire” kullanımını da hoş karşılıyor; ancak _ “alt çizgi”nin modası geçti. Özellikle görsellere isim verirken aman diyeyim tire en iyisi! Mesela yukarıdaki görselin adı domain-harf.jpg dolayısıyla google’da görsellerde aratma yaptığınızda “domain harf” diye arattığınızda ilk sırada çıkma şansı yüksek; fakat altı çizgi kullanırsanız pek yok, tek sözcük gibi algılıyor. Bu da ufak bir ayrıntı.
Herkesin Derdi SEO Etkisi
Domain cambazlığı, yani güzel ve sade görünümlü bir alanadı almak estetik görünüm ve ekonomik yazım dışında neye yarayacak derseniz, SEO Etkisi diyebilirim. Çünkü goo.gl’ın ilk baktığı yer alanadı’nın site içeriği ile örtüşüp örtüşmediği. Mesela bir mobil yazılım firmanız var ve “android” yazıldığında en tepede çıkmak istiyorsunuz. Alanadınızda “android” sözcüğünün geçmesi artı puandır. Tabi SEO olayı bu kadara basit değil ayrıntısı için ilgili Kuantum SEO makalemi okuyabilirsiniz.
Domain Name için Örnek
Sıkça kullandığım o malum örnekle anlatmaya çalışayım: Ay Evrenketi diye bir okulumuz var ve .edu almak istiyorum fakat imkansız. Bunu için hakiki ve dünyevi bir okul olduğunu belgelemek gerekiyor. O zaman com alayım dedim ve aldım iyi de gitti bol bol linklendi indekslendi; fakat site eylemleri itibariyle kâr amacı taşımadığı için .org’un daha uygun olacağını fark ettim, ama indekslenmiştik bir kere, sıfırdan domain değiştirmek tüm bu linklerin çöpe atılması anlamına gelecekti. O zaman değiştitrceksem toptan bir değişikliği göz önünde bulundurayım dedim ve daha başka nasıl isimler olabilir diye düşünürken .si uzantısının belge istemediğini gördüm. Hmm güzel…
ay.universite.si nasıl?
İçinde hem ay, hem de üniversite var; hem de lüzumsuz “com” yok, “www” gereksizini saymıyorum bile! Deneme amaçlı bir tane alayım dedim fakat fiyatlar da değişkenlik gösteriyor. Normal bir com adresinin neredeyse beş katı kira vermek gerekiyor. Merak kediyi öldürürmüş, parayı bayıldım ve aldım: ay.universite.si EO etkisini tam olarak analiz etmek için uzun bir zaman dilimi gerekiyor. Olumsuz etkileyeceğini sanmıyorum; ama verdiğim parayı karşılamaya yetecek mi emin değilim. Bekleyip göreceğiz. (Edit: 07.04.2014 Hiç bir faydasını görmedim bir sene sonucunda bu alan adına son verdim, yanılmışım.)
Domain Bulmak İçin Yardımcı Araçlar
Bir siteye isim bulmak bir çocuğa isim bulmaktan daha zordur; çünkü dünyada birden fazla Ali olabilir; ancak internet sadece bir tane ali.com’a izin verir. Kafamızdaki markaya uygun bir domain daha önce alınmışsa çarpıcı bir alanadı için biraz çaba gerekiyor. Ben genelde Whois gibi sitelere tek tek deneyerek araştırma yapıyorum; ama bize domain önerisinde bulunan siteler de var. En büyük eksikleri İngilizce gramerine göre çalışmaları olsa da yine de aşağıda üç örnek veriyorum belki işinize yarar.
1. Dot-o-mator: Başlangıç ve sonuç sözcük önerilerini veriyorsunuz size bunlarla alakalı ve açık olan alanadları öneriyor.
2. NameStation: Üyelik istiyor hiç uğraşmadım.
3. Bustaname: Burada istediğiniz kadar sözcük ekleyebilirsiniz ve doğrudan satın alma aşamasına da bağlanabilirsiniz.
Sonuç
Özetle alanadı alacaksanız artık daha fazla seçenek var. Mesela serdara.com alanadını seviyorum; ancak serdar.a daha hoş olurdu; henüz .a diye bir uzantı yok, belki ilerde tüm dünya IPv6‘ya geçince mümkün olabilir. Çünkü o gün geldiğinde pencerenin pervazına bile bir IP numarası atanacak. Sanal dünyada hiç bir şey imkansız değil.
Küçük bir not: Bu makaleyi yazdığım saatlerde hâlâ nediyon.be alanadı alınmamıştı. Eğlence-geyik vb. konularda bir forum sitesi adresi için uygun olabilir. Benden söylemesi.
İyi çalışmalar.




Bir yanıt yazın